Over onze werf

Authentieke Gieterse houten punter

over-onze-werf1

Generaties lang vakmanschap en liefde voor de punter

Het waterrijke Giethoorn telde ooit een twintigtal punterwerven. Kleine maar bloeiende ambachtelijke bedrijfjes. Het vaartuigje gold als werkpaard in het dorp. Vrijwel al het vervoer ging over water. Bij veevervoer, verhuizingen, trouwerijen, zelfs bij begrafenissen speelde de punter dankzij de geringe diepgang een voorname rol. Van al die bedrijfjes bleven er maar twee over. Punterwerf Wildeboer is daar een van. Thomas Vos legde rond 1890 de basis voor het huidige bedrijf. Vanuit een schuur aan de Appensteeg vonden zijn ambachtelijk gemaakte punters, vlotten en bokken hun weg naar boeren en handelaars.

over-onze-werf2

Door de eeuwen heen is de werf in handen van vader op (schoon)zoon overgegaan. En niet alleen de werf. Ook het ongekunsteld vakmanschap, de technieken, het gevoel en de liefde voor de punter werden van generatie op generatie overgedragen. Die liefde voor het vak moet onvoorwaardelijk zijn. Een passie, verankerd in de genen. Sinds 1933 worden de punters gemaakt op de huidige locatie van de werf aan de Beulakerweg. Oprichter Vos’ achterkleinzoon Henk Wildeboer nam het bedrijf in 1990 van z’n vader over. Samen met echtgenote Yvonne sloeg hij nieuwe wegen in.
over-onze-werf3

De oude werkplaats, waarin het leek alsof de zwartgeteerde planken door spinrag op hun plaats werden gehouden, is niet meer. Aan de waterkant verrees een moderne werf. Met een winkeltje vol scheepsspullen. De punterbouwer heeft de bakens verzet om het oude beroep in stand te kunnen houden. Maar de sfeer, het vakmanschap en de gastvrijheid zijn gebleven.
over-onze-werf4

Een werf van nu, met de sfeer van toen. In de werkplaats ruikt het naar ambacht. Naar nat hout, naar teer. Hier doet de ambachtsman in alle rust zijn werk. Op intuïtie, op gevoel, het zijn door ervaring ingesleten automatismen. Klemmen en mallen. Tussen geschaafde krullen en snippers ontstaat een kunstwerk van hout.

Een geoefend oog inspecteert.

over-onze-werf5

Buiten op de werf liggen ze. Complete eikenbomen verzaagd tot vuistdikke planken. Op de wal, maar ook in het water. Het is een onderdeel van het eeuwenoude procédé. Vers hout is uit den boze. Een punter ontstaat bij de gratie van nat en droog, uitzetten en krimpen. Dat begint al bij de bodem. De plank in het midden is droog, de buitenste twee hebben tijden in het water gelegen. Als het vaartuig klaar is en te water wordt gelaten zal het droge middenstuk uitzetten tot de punter waterdicht is.
over-onze-werf6

Ook het krommen van de zijden is een spel met de natuur. Boven het vuur droogt en krimpt de ene kant van de plank, boven de andere kant sprenkelt de punterbouwer water en rekt het hout uit. Zwijgzaam ziet hij het aan. Gewichten helpen hem. Tekeningen zijn er niet. Mallen, die z’n grootvader al gebruikte zijn samen met z’n geoefend oog de enige richtlijnen. Een dagelijkse gang van zaken op de knusse werf van Henk en Yvonne Wildeboer in Giethoorn. Een eerlijk ambacht, op een moderne werf met de sfeer van toen. Buiten kringelt nog de rook van het vuur, binnen in de werkplaats beoordelen Henk en z’n trouwe medewerker Jan Bene Oort het boeisel. Beetje bijschaven moet voldoende zijn. Verderop in de werkplaats lakt Yvonne een punter. Zes keer, zoals het hoort. Totdat het pronkjuweel glimt. Het moet goed zijn. Af. Een creatie voor altijd…
Foto’s op deze pagina: © Paul van Gaalen